Voor je zie je de eerste nieuwsbrief over Enterprise Architectuur van dit jaar. In dit nummer staan de thema’s “veranderen” en “toekomst” centraal. Veranderen en Enterprise Architectuur hebben alles met elkaar te maken. Dit wordt toegelicht door bijdragen van Richard Lendvai en Erik Otzen. Maar waar veranderen we dan “naartoe”?
In een boekbespreking die gaat over de toekomst van werk en organisaties, en over de rol die ICT daarbij speelt, schetst Frank Schalkwijk de contouren. In een afzonderlijke bijdrage ‘vertaalt’ Richard Lendvai vervolgens de gevolgen hiervan voor IT organisaties (zoals Atos Origin).
Al dit veranderen vergt dus heel wat van architectuur en daarmee van hulpmiddelen die architecten hiervoor kunnen gebruiken. Hans van Drunen heeft nieuws over de laatste ontwikkelingen op architectuur tooling gebied.
Veel leesplezier!
Door: Mark de Loose en Ron van Holland
(naar de top)
In de vorige nieuwsbrief heb ik architectuur als veranderinstrument gepositioneerd en heb ik beloofd verandermanagement en de “kleurengedachte” achter architectuur toe te lichten. De stap om architectuur en veranderen met elkaar in verband te brengen is niet nieuw. Architectuur beoogt immers veranderingen te beschrijven en te begeleiden. Een koppeling naar het vak verandermanagement vergt echter meer uitleg.
Enterprise Architecten acteren in situaties waar twee zaken samenkomen:
- Ze werken als management consultants voor senior management in een arena waar macht, sturen op risico’s, financiële parameters en operationele krachten een rol spelen
- Ze houden zich inhoudelijk bezig met integrale, bedrijfsbrede vraagstukken en werken samen met o.a. business architecten, IT architecten en solution architecten aan oplossingen voor concrete problemen.
Opereren op dit snijpunt van management arena en integraal bedrijfsvraagstuk is een kolfje naar de hand van Enterprise Architecten.
In de praktijk zien we helaas veel architectuur inspanningen falen op ‘van alles behalve inhoud’. Denk aan slecht draagvlak, irrationele onderbouwing van de verandering, slechte communicatie, geen leercurve, lage professionaliteit van de uitvoerende partijen etc.
Nu kun je zeggen: ‘maar dat is allemaal niet de taak van de architect’ of ‘architectuur gaat alleen maar over het brengen van structuur’. Bij Atos™ Enterprise Architecture staat het resultaat, ofwel de toestand ná de verandering, voorop. Dit betekent dat Enterprise Architectuur op veranderkundige elementen moet inspelen en ze moet toepassen. Natuurlijk moet allereerst het inhoudelijke idee goed worden uitgewerkt, maar de wijze waarop dit idee vorm krijgt en wordt gerealiseerd is een integraal onderdeel van de EA taak en aanpak.
De Caluwé en Vermaak zijn verandermanagement autoriteiten en hebben vastgesteld dat bedrijven een specifieke voorkeur van veranderen (veranderstijl) hebben.
Elke stijl heeft een kleurcode:
- geel: macht, coalitievorming, topstructuurwijzigingen, win-win gericht;
- blauw: planning, rationeel, expert based, ‘beste oplossing’ gericht;
- rood: ruilen en uitwisselen, straffen, belonen gericht;
- groen: inzichten, motiveren, leren, bewust worden gericht;
- wit: dynamiek en ruimte, zelfsturend, energie gericht.
In de praktijk blijkt dat architectuurtrajecten een overwegend blauwe stijl (structuur, rationeel) hebben maar dat zij factoren vergen die verspreid liggen in dit veelkleurige verandermanagement vakgebied. Een voorbeeld: op het moment dat de EA opdracht wordt vastgesteld in de context van een verandering, dient de architect met ‘gele bril’ de juiste partijen op de juiste manier ‘achter’ de aanpak krijgen. Daarnaast kan met een ‘blauwe bril’ de juiste structuur worden aangebracht, en wordt de ‘rode bril’ gehanteerd om de juiste middelen inzetten en ervoor te zorgen dat definitie en realisatie van EA ook werkelijk plaatsvindt.
Atos™ Enterprise Architecture investeert dus in meer dan alleen goede architecten en een goede aanpak ‘klassieke stijl’. We investeren in succesvolle veranderingen en in goede resultaten.
Volgende keren zal ik nader in gaan op één specifiek EA facet en haar kleur.
Auteur: Richard Lendvai (co-auteur: Erik Otzen)
(naar de top)
De toekomst centraal
Een willekeurig architectuurtraject. De architecten hebben hun werk afgerond. De door het management gevraagde doelarchitectuur en kaders zijn opgeleverd. De toekomst was richtinggevend. Belangrijke input kwam uit de businessvisie, de IT strategie en uit externe trends en ontwikkelingen. Processen, informatie en IT systemen zijn in samenhang bekeken. Ook de huidige situatie is geïnventariseerd en er is een mogelijk groeipad geschetst.
De architectuur kan door het management worden gebruikt, maar dit blijkt dan ineens niet mee te vallen! Niet dat het verhaal niet klopt. De architectuur en bijbehorende kaders zijn correct. Ze passen bovendien bij de ambities en doelstellingen van de organisatie. Ze spelen alleen weinig in op de actuele problemen en wensen van de lopende projecten en programma’s. De architectuur klopt, maar staat nogal ‘ver van mijn bed’.
De verandering centraal
Wat als we niet de toekomst centraal stellen, maar de verandering? Wat moet er eigenlijk veranderen? Wie gaan dit voor elkaar boksen? Wat beweegt mensen hier? Welke bijdrage levert architectuur?
Het vormgeven en begeleiden van verandering zijn dan de belangrijkste doelen van architectuur. Architectuur biedt nog steeds overzicht, inzicht en kaders. Maar nu gaat het om overzicht en inzicht dat daadwerkelijk kan worden gebruikt om nú knopen door te hakken. Kaders die toepasbaar zijn in de actuele veranderproblematiek. Toekomstvisie is nog steeds van groot belang. Maar... het realiseren van een daadwerkelijke en wezenlijke verandering is het belangrijkste doel.
Weg met de ‘ver van mijn bed’ architecturen!
Door: Erik Otzen
(naar de top)
“The Future of Work, How the New Order of Business Will Shape Your Organization, Your Management Style, and Your Life”
Van: Thomas W. Malone
Er zijn al veel boeken geschreven over de invloed van informatie- en communicatietechnologie op organisaties. Er zijn echter maar weinig boeken die ook inzicht geven in de achterliggende mechanismen. De reductie van de kosten van communicatie hebben een dermate grote invloed op organisaties dat allerhande vormen van decentrale organisaties mogelijk worden die in vroegere tijden ondenkbaar waren. Hoe dit precies in zijn werk gaat is uitsteken beschreven in dit boek.
In bijna 200 pagina's geeft Malone een samenvatting van jarenlang onderzoek naar de ontwikkeling van bedrijfsprocessen en organisaties binnen ondernemingen. Met sprekende voorbeelden en praktische aanbevelingen word je geleid door een woud van mogelijkheden van organisatie ontwerp en bedrijfsmodellen. Het boek is een inspiratiebron voor iedereen die te maken heeft met veranderende organisaties en levert bovendien een frisse kijk op het alledaagse werk van de Enterprise Architect.
Als Enterprise Architect ontkom je niet aan de dynamiek van organisaties die onder invloed staan van moderne informatietechnologie. Systemen worden ontworpen binnen de denkkaders van de organisatie. Als deze denkkaders veranderen, wat voor gevolg heeft dat dan voor de systemen? Technologie verandert denken en denken verandert de technologie. Dit boek geeft praktische handvaten en inzichten over veranderende organisaties. Het boek is een “must-read” voor Enterprise Architecten die pro-actief willen adviseren over veranderende systeemlandschappen.
- leesbaarheid: 9 (Engels)
- inhoud: 10 (zeer onderbouwd)
- toepasbaarheid: 9 (als achtergrond organisatieontwikkeling)
Door: Frank Schalkwijk
(naar de top)
De afgelopen jaren zijn dynamische tijden geweest. De nadrukkelijke kostenreductie en de daaruit voortkomende behoefte tot versimpelen/rationaliseren, is over gegaan in vernieuwen en innoveren. Vooruit met de geit, klanten wachten om gevonden te worden!
Bedrijven zijn druk bezig om zich toe te leggen op toegevoegde waarde en hun ‘unique selling points’. Grote ondernemingen herstructureren, splitsen hun organisatie, voegen bedrijfsonderdelen samen, slokken kleintjes op en starten joint ventures met concurrenten dat het een lieve lust is. Men had in deze situaties graag een modulaire bedrijfsondersteuning gehad die eenvoudig opnieuw kon worden geconfigureerd, al naar gelang de nieuwe bedrijfsconstellatie.
Tegelijkertijd worden er IT paradigma’s als service-oriented architecture geïntroduceerd die de modularisatie en flexibilisering van applicaties verhogen en komen er breedband toepassingen en devices op de markt die het (mobiele) gebruik van IT mogelijk maken en groei stimuleren. Een bedrijfsapplicatie is niet meer een ‘ding’ dat je moet ‘starten’ op je desktop in het voorgekookte bedrijfsmenu met de bedrijfslogos en typische systeemnamen, maar wordt een dynamische set functies die (naast of na elkaar, maar wel in samenhang met elkaar) voor jóuw individuele gebruikservaring zorgen en wel op jouw specifieke device.
Samengevat: er is meer granulariteit en miniaturisering wenselijk en mogelijk. Individualisering, mobiliteit en device onafhankelijkheid is een must, de druk op security en integrale samenhang wordt verhoogd.
IT dienstverlening in zo’n wereld lijkt me een geweldige uitdaging. Een uitdaging die veel verder gaat dan het ontwerpen, bouwen en runnen van ‘systemen’. Het wordt een krachtenspel van samenwerken, samenstellen, structureren en ‘posten’ van functies op een palet van oneindig veel combinatiemogelijkheden, waaruit de gebruiker dagelijks kan kiezen om zijn werk te doen, die hij kan inpluggen in zijn eigen device en wat operationeel gehouden wordt door een open (en) web dat “always on” is … Of zit ik nu te dagdromen?
Hoe dan ook, er komen mooie tijden aan, waarin een beroep wordt gedaan op andere dan de klassieke IT vaardigheden en waarin nieuwe samenwerkingsvormen zullen ontstaan.
Door: Richard Lendvai
Eén van de producten in de architectuur portfolio van Atos Origin is de Applicatie Portfolio Scan (APS). APS is een aanpak om applicatielandschappen in kaart te brengen. Om deze aanpak te ondersteunen heeft Atos Origin een tool ontwikkeld: Het Atos Tool voor Inventariseren en Scoren (ATIS). ATIS is een web-based tool, waarmee informatie over applicaties vanaf diverse locaties verzameld en bij elkaar gebracht kunnen worden.
Om een beter beeld te krijgen van een applicatielandschap wordt tijdens de analyse van de verzamelde informatie worden doorgaans architectuurmodellen gemaakt van de applicaties en hun omgeving. Atos Origin maakt hiervoor gebruik van de taal ArchiMate en het tool Architect van BiZZdesign, maar het modelleren blijft een arbeidsintensief werk!
Atos Origin en BiZZdesign hebben daarom de samenwerking gezocht. Op basis van een nieuwe import functie heeft BiZZdesign een module ontwikkeld die de informatie uit ATIS leest en importeert in het Architect tool. Het is hierbij ook mogelijk om relaties tussen applicaties onderling en tussen applicaties en bedrijfsprocessen, afdelingen en hardwareconfiguraties mee te nemen. Vervolgens kunnen diverse afbeeldingen worden gegenereerd, waarmee direct inzicht kan worden verkregen in het applicatielandschap. Directe toegevoegde waarde bij de APS analyse dus!
Door: Hans van Drunen
(naar de top)
Het bestuur van de ArchiMate Foundation is in gesprek met de Open Group over het onderbrengen van ArchiMate bij de Open Group als open standaard. In april wordt hierover berichtgeving verwacht!
De noodzaak voor grootschalige business en IT transformaties komt onder meer voort uit IT legacy problematiek, mergers, acquisitions en divestments, outsourcing en de inrichting van shared service centers. Gebruik makend van onderzoek van gerenommeerde onderzoekinstellingen als MIT Center of Information Systems Research en industrie analisten als Gartner, aangevuld met ervaringen van Atos Origin zelf, heeft Atos™ Enterprise Architecture grote stappen gezet voor het realiseren van een methode en bijhorend instrumentarium voor het richten en begeleiden van grootschalige business en IT transformaties.
Voor meer informatie kun je contact opnemen met Frank Schalkwijk.
Door: Frank Schalkwijk
(naar de top)